Archiwum kategorii: Pisanie prac

pisanie prac z bankowości

Wierzyciel

Podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązków w drodze administracyjnego postępowania egzekucyjnego jest wierzyciel .[1]

Wierzycielem będzie organ administracji rządowej lub samorządowej właściwy do orzekania w I instancji – gdy źródłem powstawania egzekwowanych obowiązków będą jego decyzje lub postanowienia.  Natomiast, gdy  obowiązki  te  wynikają   z   orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa, wierzycielem będzie organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu tych obowiązków albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku. Nie rozporządza on procesem egzekucyjnym tak jak wierzyciel w postępowaniu cywilnym, ale ma obowiązek podjęcia działań do zastosowania środków egzekucyjnych. Sposób działania i obowiązki wierzyciela określają przepisy wykonawcze zawarte w rozdziale drugim rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541). Podmioty „prywatne” natomiast mogą tylko za pośrednictwem wierzyciela wnosić o podjęcie działań mających na celu wszczęcie egzekucji administracyjnej, gdy mają w tym interes prawny.[2]

Wierzycielem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej jest także organ lub instytucja państwa obcego, na zasadach i w zakresie określonych w ustawie lub ratyfikowanej umowie międzynarodowej, którą stroną jest Rzeczpospolita Polska. Najczęściej wierzycielem i organem egzekucyjnym będzie ten sam organ ale może się zdarzyć, że funkcje te będą pełniły różne podmioty.

Podstawową funkcją wierzyciela, jako podmiotu uprawnionego do żądania wykonania obowiązku, jest realizacja czynności zmierzających do wszczęcia egzekucji. Zadaniem wierzyciela jest zatem doręczenie zobowiązanemu pisemnego upomnienia, (chyba, że nie jest ono wymagane), sporządzenie tytułu wykonawczego oraz wystąpienie do organu egzekucyjnego z wnioskiem o wszczęcie egzekucji. Poza tym wierzyciel realizuje też wiele istotnych kompetencji w toku postępowania egzekucyjnego. Niektóre z nich są uprawnieniami typowymi dla strony postępowania, jak np. składanie środków zaskarżenia (np. zażalenia na postanowienia, skargi na przewlekłość postanowienia, itd.). Inne zaś wskazują na pełnienie przez wierzyciela funkcji współdysponenta postępowania egzekucyjnego (np. wyrażanie zgody na wyłączenie określonych składników majątkowych zobowiązanego spod egzekucji, udział w rozpatrywaniu zarzutów, kierowanie do organu egzekucyjnego wiążących wniosków sprawie umorzenia oraz zawieszenia postępowania egzekucyjnego).[3]

Połączenie    funkcji   wierzyciela   i organu   egzekucyjnego   ręku  jednego podmiotu powoduje, że niektóre czynności stają się bezprzedmiotowe (np. składanie wniosku o wszczęcie egzekucji). Ponadto ustawodawca zastrzega niektóre uprawnienia wyłącznie dla wierzyciela niebędącego organem egzekucyjnym (np. prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie). Chodzi tu o wyeliminowanie tych sytuacji, w których wierzyciel, działający jednocześnie w charakterze organu egzekucyjnego, zaskarżałby własne czynności.

[1] R. Hauser, Ochrona obywatela w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Poznań 1988, s. 19.

[2] Z. Leoński, Administracyjne postępowanie…,s. 66.

[3] T. Jędrzejewski, M. Masternak, P. Rączka, Administracyjne…s. 65.

 

Produkty i usługi bankowe

We współczesnym świecie banki są niezbędnym ogniwem gospodarek rynkowych. Ich rola rośnie także w gospodarce polskiej, a polski system bankowy coraz bliższy jest standardom europejskim. Banki, dążąc do zdobycia coraz większego udziału w rynku, same wychodzą naprzeciw oczekiwaniom klienta oferując coraz to bardziej różnorodne usługi. Aby bank mógł skutecznie obsługiwać klientów, musi być lepszy, szybszy lub tańszy od swoich konkurentów. Będzie to możliwe tylko wtedy, gdy bank dostosuje swoją działalność do zmian zachodzących na rynkach finansowych[1].

W ujęciu ekonomicznym rynek jest formą nawiązywania kontaktów między kupującymi i sprzedającymi w celu ustalenia warunków transakcji: sposobu, miejsca, czasu oraz ceny. Rynek usług finansowych jest rynkiem kupującego. Obejmuje on usługi bankowe, usługi związane z obrotem papierami wartościowymi, usługi ubezpieczeniowe, oszczędzanie na cele mieszkaniowe, a także usługi specjalistyczne, takie jak leasing, faktoring, karty płatnicze i doradztwo finansowe. Rynek usług bankowych można określić jako miejsce, gdzie oddziałują na siebie siły w postaci zapotrzebowania na usługi bankowe przez faktycznych i potencjalnych klientów oraz ich podaż, czyli wielkość oferty banków[2].

Zapotrzebowanie na usługi bankowe zależy od sytuacji gospodarczej kraju z jednej strony i od kultury ekonomicznej społeczeństwa z drugiej. Stan, w jakim znajduje się gospodarka, decyduje o ilości podmiotów gospodarczych, rozmiarach ich działalności i rozwoju, kontaktach z kontrahentami zagranicznymi. Wzrost tych wielkości zwiększa zapotrzebowanie gospodarki na usługi bankowe, zastój i recesja działają odwrotnie. Sytuacja gospodarcza wpływa również na wielkość dochodów ludności, które są potencjalnym towarem, którym banki handlują.

Popyt na usługi bankowe dla ludności uzależniony jest od poziomu dochodów społeczeństwa w relacji do bieżących wydatków koniecznych dla przeżycia oraz od kultury ekonomicznej tegoż społeczeństwa, związanej z tradycjami pokoleniowymi, regionalnymi, a także skłonnością do oszczędzania. Zapotrzebowanie na te usługi może być skutecznie zwiększane poprzez odpowiednie działania banku, należy jednak pamiętać, że w określonym przedziale czasu jest zawsze ograniczone. Konkurentami banków stają się obecnie towarzystwa ubezpieczeniowe, towarzystwa powiernicze, fundusze inwestycyjne, emitenci kart płatniczych, firmy telekomunikacyjne i spółki dysponujące sieciami komputerowymi oraz inne instytucje pozabankowe[3]. Banki starają się temu przeciwdziałać poprzez rozszerzanie swej podstawowej oferty o pakiety usług towarzyszących (np. dodatkowe ubezpieczenie), muszą także przeanalizować zakres oferowanych przez siebie usług.

Podaż usług przez banki komercyjne jest ograniczona ich możliwościami przerobowymi, jednakże powiększanie tych możliwości stanowi element rozwoju każdego banku. Wyrazem tych dążeń jest wprowadzenie usług homebankingu, zlecania operacji finansowych przez telefon, udzielanie informacji o saldach na posiadanych rachunkach bankowych – przez pracownika banku lub automat (bankofon), usługi za pośrednictwem Internetu, a także wiele innych nowoczesnych rozwiązań technologicznych usprawniających pracę banku (coraz efektywniejsze systemy informatyczne).

Dążenie do powiększania zysku powoduje, że podaż usług na rynku bankowym jest z reguły wyższa od aktualnego zapotrzebowania. W celu zachęcenia potencjalnych klientów banki prowadzą różnego rodzaju działania promocyjne. Coraz częściej zajmują się tym odpowiednio przeszkoleni pracownicy działów marketingu.

Praca w warunkach silnie rozwiniętej konkurencji uwrażliwiła banki na poziom cen usług bankowych – wysokość stopy procentowej oraz pobieranych prowizji i opłat, a także zakres usług świadczonych za darmo i odpłatnie. Proponowanie klientom mniej korzystnego oprocentowania lokat czy znacznie wyższych prowizji niż w instytucjach konkurencyjnych zaczęło stwarzać wyraźnie wyczuwalną groźbę ich utraty[4]. Szybki rozwój nowoczesnych technologii zmusił banki do zwrócenia uwagi na jakość obsługi klientów korzystających przede wszystkim z usług elektronicznych. Coraz rzadsze odwiedziny klientów w klasycznych oddziałach bankowych wymusiły rozbudowę centrów informacji telefonicznych. Za ich pośrednictwem przekazywana jest aktualna oferta usług, udzielane są informacje o kontach i rachunkach, przeprowadzane transakcje finansowe itp. Centra pozwalają także na zmniejszenie kosztów, ponieważ możliwa jest ich integracja z systemami informatycznymi oraz automatyzacja wielu usług. Z badań przeprowadzonych w krajach Unii Europejskiej wynika, że przed zastosowaniem tego rodzaju rozwiązań czołowe firmy traciły w ciągu pięciu lat blisko połowę swoich klientów. Badania wykazały także, że zatrzymanie dotychczasowych klientów jest od pięciu do dziesięciu razy tańsze niż pozyskanie nowych[5].

Ogromną rolę w zwiększaniu wielkości sprzedaży, o czym już wcześniej wspomniano, ma do odegrania marketing bankowy, obejmujący planowanie działań w wyznaczanie celów cząstkowych, analizę otoczenia banku, czynników demograficznych, ekonomicznych, technicznych, politycznych, prawnych itp. Na podstawie tych parametrów ustala się plany działań związanych z wprowadzaniem nowych usług, z metodami ich promocji i dystrybucji oraz z polityką cenową. Działania marketingowe mają także służyć tworzeniu pozytywnego wizerunku banku i umacnianiu jego pozycji na rynku bankowym. Elementem promocji usług bankowych jest reklama, pełniąca funkcję informacyjną, szczególnie ważną przy wprowadzaniu na rynek nowych usług. Dobrze przygotowana i przeprowadzona może wywierać duży wpływ na powiększenie ich sprzedaży.

Badania rynku wskazują, że zarówno dla klientów indywidualnych, jak i małych przedsiębiorstw, największe znaczenie przy wyborze banku ma lokalizacja placówki bankowej. Powinna być położona blisko domu, siedziby firmy, w dogodnym miejscu. Dopiero w następnej kolejności wymieniane są takie kryteria, jak gwarancje bezpieczeństwa depozytów, tradycja, czy też dobra opinia banku[6].

Działalność banków uzależniona jest od zmieniających się warunków zewnętrznych: poziomu rozwoju gospodarczego i dochodów, sytuacji ekonomicznej i społeczno-politycznej, skłonności do inwestowania, a w rezultacie od będącej funkcją tych czynników podaży depozytów, zapotrzebowania na kredyty i inne usługi bankowe. Wpływ na działalność banków wywierać mogą zjawiska chwilowe i całkowicie przypadkowe, wywołując wzmożony napływ lub odpływ środków pieniężnych[7]. Skutki oddziaływania tych czynników znajdują odzwierciedlenie w wielkości i ilości przeprowadzanych przez banki operacji.

Do podstawowej działalności banków należy gromadzenie środków pieniężnych, udzielanie kredytów i pożyczek pieniężnych oraz przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych. W działalności tej można wyodrębnić czynności bankowe, które są wykonywane tylko przez banki oraz czynności, które mogą wykonywać banki i inne podmioty gospodarcze[8].

Pierwszą grupę stanowią czynności bankowe zastrzeżone do wyłącznej kompetencji banków i obejmują[9]:

  • przyjmowanie wkładów pieniężnych płatnych na żądanie lub z nadejściem oznaczonego terminu oraz prowadzenie rachunków tych wkładów,
  • prowadzenie innych rachunków bankowych,
  • udzielanie kredytów,
  • udzielanie gwarancji bankowych,
  • emitowanie bankowych papierów wartościowych,
  • przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych,
  • wykonywanie innych czynności przewidzianych wyłącznie dla banków w odrębnych ustawach.

Drugą grupę stanowią czynności, które oprócz innych podmiotów mogą być wykonywane również przez banki i są to[10]:

  • udzielanie pożyczek pieniężnych,
  • operacje czekowe i wekslowe,
  • wydawanie kart płatniczych oraz wykonywanie operacji przy ich użyciu,
  • terminowe operacje finansowe,
  • nabywanie i zbywanie wierzytelności pieniężnych
  • przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych oraz udostępnianie skrytek sejfowych,
  • wykonywanie czynności obrotu dewizowego,
  • udzielanie poręczeń,
  • wykonywanie czynności zleconych związanych z emisją papierów wartościowych,
  • zarządzanie funduszami emerytalnymi.

Zakres wykonywanych czynności bankowych poszczególnych banków określa statut banku, którego treść musi być zgodna z zezwoleniem na utworzenie banku. Specjalistyczną formą działalności usługowej realizowanej przez banki są operacje bankowe. Przedmiotem tej działalności są środki pieniężne i inne wartości, a zakres to udział w przepływie strumieni pieniężnych. Można przyjąć, że operacje bankowe to sposoby i techniki wykonywania czynności bankowych[11]. Najczęściej wyodrębnia się trzy grupy operacji bankowych[12]:

  • operacje czynne (aktywne), związane z alokacją środków pieniężnych w aktywa dochodowe, obejmujące przede wszystkim działalność kredytową, operacje dłużnymi papierami wartościowymi i lokaty udzielone innym bankom, a także inne należności, w tym rozliczenia międzyokresowe czynne,
  • operacje bierne (pasywne), których celem jest pozyskiwanie źródeł finansowania działalności banku, obejmują gromadzenie wkładów i lokat, emitowanie własnych papierów wartościowych oraz wykonywanie czynności zmierzających do powiększenia sumy środków znajdujących się w dyspozycji banków,
  • operacje pośredniczące (usługowe), dotyczące czynności wykonywanych na koszt, zlecenie i ryzyko klientów oraz czynności ewidencyjno-rozliczeniowych, związanych z prowadzeniem rachunków, dokonywaniem rozliczeń pieniężnych, obrotem walutami, pośrednictwem w obrocie papierami wartościowymi, doradztwem finansowym a także innych czynności usługowych.

Operacje bankowe znajdują odzwierciedlenie w rachunkowości bankowej. Ich rozmiary i efektywność maja decydujący wpływ na jakość i strukturę bilansu, a także na wyniki ekonomiczne i bezpieczeństwo finansowe banku[13]. Podstawową grupę operacji aktywnych stanowią należności, pasywnych natomiast zobowiązania. Operacje pośredniczące mają charakter usługowy i nie znajdują odbicia w bilansie banku, dlatego określa się je jako pozabilansowe.

Wykonując operacje czynne i bierne banki są ustawowo zobowiązane do zachowania płynności płatniczej dostosowanej do rozmiarów i rodzaju prowadzonej działalności[14]. Wprowadzone kryterium rozmiarów i rodzaju prowadzonej działalności przez bank jako probierz utrzymania płynności płatniczej jest rozwiązaniem nowoczesnym, pozwalającym na planowanie inwestycji kapitałowych i lepsze gospodarowanie powierzonymi przez deponentów środkami. Utrzymywanie płynności zapewnia harmonijny rozwój banku i wpływa na zapewnienie bezpieczeństwa jego działalności.

Banki w zakresie swojej działalności mogą wydawać ogólne warunki umów lub regulaminy, określające rodzaje i warunki wykonywanych operacji[15]. Ich postanowienia są wiążące, o ile strony w umowie nie ustalą odmiennie swych praw i obowiązków. Regulamin stanowi integralną część umowy.

Przyjmowanie wkładów pieniężnych oraz prowadzenie rachunków tych wkładów, prowadzenie innych rachunków bankowych, udzielanie gwarancji bankowych, przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych należy do podstawowych czynności banków, dlatego bardzo ważną rolę odgrywa rachunek bankowy. Posiadanie rachunku bankowego w krajach wysoko rozwiniętych jest wręcz koniecznością. Determinuje to zarówno model życia poprzez możliwość realizacji wielu płatności za pośrednictwem banku, a także związane jest z poczuciem bezpieczeństwa własnych środków i z uzyskaniem dochodu[16]. W warunkach polskich posiadanie rachunku bankowego staje się coraz bardziej powszechne, a w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej obowiązkowe.

Banki prowadzą rachunki bankowe zarówno dla klientów instytucjonalnych, jak i indywidualnych[17]. Rachunki bankowe mogą być prowadzone w złotych i walutach obcych w zależności od posiadanych uprawnień[18]. Bank swobodnie dysponuje powierzonymi środkami pieniężnymi, dokładając w zamian wszelkich starań w zakresie ich bezpieczeństwa. Większość banków prowadzi następujące rodzaje rachunków: rachunki bieżące, rachunki pomocnicze, rachunki lokat terminowych, rachunki oszczędnościowe (wkłady oszczędnościowe). Rachunki oszczędnościowe prowadzone są dla osób fizycznych, a także szkolnych kas oszczędnościowych i pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych. Nie mogą być wykorzystywane do przeprowadzania rozliczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej[19]. W praktyce bankowej oprócz już wymienionych rodzajów rachunków funkcjonują m. in. rachunki wyodrębnione, wspólne, kredytowe, maklerskie itp.

Rachunek bieżący służy do gromadzenia środków oraz przeprowadzania rozliczeń pieniężnych. Ma podstawowe znaczenie dla podmiotów gospodarczych. Na rachunki bieżące wpływają należności od odbiorców za sprzedawane towary i świadczone usługi, regulowane są za ich pomocą zobowiązania wobec dostawców, podatki, opłaty, regulowane zobowiązania z tytułu wynagrodzeń itp. W ramach rachunku bieżącego może funkcjonować kredyt obrotowy i kredyt płatniczy. Dla osób fizycznych przeznaczone są rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe. W ramach tych rachunków klienci mogą korzystać z debetu lub kredytu.

Rachunek pomocniczy służy do przeprowadzania przez jego posiadacza rozliczeń w innych bankach lub ewidencji według rodzaju operacji. Operacje dokonywane za jego pośrednictwem ograniczają się zwykle do wykonywania określonych czynności, których rodzaj i zakres określa się w umowie rachunku.

Rachunek lokaty terminowej służy do przechowywania środków pieniężnych posiadacza rachunku przez czas określony w umowie. Korzystają z niego podmioty instytucjonalne dysponujące wolnymi środkami pieniężnymi oraz osoby fizyczne gromadzące oszczędności na przyszłe potrzeby. Zachętę do korzystania z tych rachunków stanowi oprocentowanie wyższe niż rachunków bieżących.

Rachunki walutowe przeznaczone są do przechowywania środków pieniężnych w walutach obcych i dokonywania za ich pomocą rozliczeń w obrocie zagranicznym.

Rachunek kredytowy służy do ewidencji wykorzystania udzielonego kredytu obrotowego, inwestycyjnego, walutowego, preferencyjnego, konsumpcyjnego, mieszkaniowego itp. Prowadzony jest dla podmiotów instytucjonalnych lub klientów indywidualnych.

Rozliczenia pieniężne przeprowadzane są przez banki za pośrednictwem rachunku bankowego klienta, jeżeli przynajmniej jedna ze stron posiada rachunek bankowy i mogą być dokonywane w formie gotówkowej lub bezgotówkowej[20]. Rozliczenia gotówkowe przeprowadza się za pomocą czeku gotówkowego, dowodu wypłaty oraz przez wpłatę gotówki na rachunek. Rozliczenia bezgotówkowe najczęściej przybierają formę polecenia przelewu, czeku rozrachunkowego, weksla, akredytywy, inkasa, kart płatniczych.

[1] J. von Koppen, Strategie Banków w Europie, CeDeWu, Warszawa 1999, s. 22

[2] M. Rajczyk, Podstawy bankowości komercyjnej, część I Organizacja i zarządzanie bankiem komercyjnym, Fundacja Banku Śląskiego, Bielsko-Biała 1997, s. 20

[3] J. Koppen, Strategie …, op. cit., s. 18

[4] B. Kosiński, Bank komercyjny Organizacja, polityka, strategia, Poltext, Warszawa 1995, s. 79

[5] J. Orłowski, Cenny kontakt z klientem, w: Prawo i Gospodarka z dn. 23.02.2000r.

[6] P. Doliniak, Przyszłość bankowości detalicznej to elektronika i małe oddziały, w: Prawo i Gospodarka z dn. 18.02.2000r.

[7] B. Kosiński, Podstawy zarządzania przedsiębiorstwem bankowym, w: Praca zbiorowa pod redakcją Wł. L. Jaworskiego Współczesny Bank, część III Zarządzanie przedsiębiorstwem bankowym i czynniki wewnętrzne w działalności banku, Poltext, Warszawa 1998, s. 178

[8] Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe, Dz. U. Nr 140, poz.939, art. 5, wcześniej obowiązująca ustawa z dnia 31 stycznia 1989r. Prawo bankowe (tekst jednolity: Dz. U. z 1992r. Nr 72, poz. 359; zm.: Dz. U. z 1993r. Nr 6, poz. 29, Nr 28, poz. 127 i Nr 134, poz. 646, z 1994r. Nr 80, poz. 369) nie zawierała takiego podziału. Patrz: art. 11 ustawy.

[9] Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe, Dz. U. Nr 140, poz.939, art. 5, ust. 1

Ustawa nie zawiera definicji pojęcia czynności bankowych, ogranicza się jedynie do ich wyliczenia. W ust. 1 wymieniono czynności, które z natury rzeczy są czynnościami bankowymi wykonywanymi przez banki, w rozumieniu czynności typowych, charakterystycznych dla tych instytucji finansowych. Do ich wykonywania uprawnione są wyłącznie banki, a nie inne jednostki. Taka regulacja sprawia, że można tu mówić o monopolu, bowiem nikt poza bankami nie może wykonywać czynności bankowych, o których mowa w ust. 1.

[10] Ibidem, ust. 2. Kryterium zaliczenia czynności wymienionych w ust. 2 do czynności bankowych jest to, że wykonawcą tych czynności jest bank, przez co uzyskują status czynności bankowych. Mogą one być realizowane również przez inne jednostki organizacyjne nie będące bankami, lecz wtedy nie mają przymiotu czynności bankowych.

[11] J. Świderski, Finanse banków i instytucji finansowych, Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa 1998, s. 17

[12] Z. Krzyżkiewicz, Podręcznik do  nauki  bankowości, Biblioteka Menedżera  i  Bankowca,  Warszawa 1995, s. 53

[13] J. Świderski, Finanse …, op. cit., s. 18

[14] Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe, op. cit., art. 8. Utrzymywanie płynności płatniczej dostosowanej do rozmiarów i rodzaju prowadzonej działalności jest zobowiązaniem banku podporządkowanym interesom jego klientów i samego banku. Służą temu między innymi określone w art. 6 ust. 1 pkt. 1 i 5, ust. 2 i 3 limity zaangażowania kapitałowego, w art. 71 normy koncentracji kapitału. Poprzednio, tzn. w art. 9 ustawy z dnia 31 stycznia 1989r. Prawo bankowe, funkcjonowało zobowiązanie banku do utrzymywania płynności płatniczej polegającej na prowadzeniu działalności w sposób zapewniający wykonanie wszystkich zobowiązań zgodnie z terminami ich płatności. Wywiązywanie się przez bank z tego obowiązku było trudne z uwagi na konieczność stałego monitorowania wszystkich zobowiązań banku z punktu widzenia terminów ich płatności.

Przerzucenie obowiązku utrzymania płynności płatniczej, przez zmianę kryterium wywiązywania się ze wszystkich zobowiązań zgodnie z terminami ich płatności, na dostosowanie jej do rozmiarów i rodzaju prowadzonej działalności eliminuje stan gotowości banku uzależniony od terminów płatności.

[15] Ibidem, art. 109

[16] M. Golec, B. Janik, H. Nowohońska, Wstęp do bankowości, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bankowej, Poznań 1998, s. 38

[17] Klientem indywidualnym określa się osobę fizyczną niewystępującą w roli podmiotu gospodarczego, a klientem instytucjonalnym osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, osobę prawną.

[18] Rachunki w walucie polskiej mogą być otwierane przez każdy bank bez ograniczeń, natomiast rachunki w walutach obcych mogą być prowadzone wyłącznie prze banki, które uzyskały odpowiednie upoważnienie od Prezesa NBP.

[19] Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe, op. cit., art. 50

[20] Ibidem, art. 63

Rozwój produktu bankowego

Streszczenie pracy dyplomowej

Tematem pracy jest Eurokonto jako przykład produktu bankowego oferowanego przez Bank Pekao S.A. klientom indywidualnym.

Część teoretyczna analizuje produkt bankowy, jego cechy, marketingowy charakter, korzyści wynikające z zakupu oraz wskazuje słabe i mocne strony tego popularnego produktu bankowego, jakim jest Eurokonto.

Część praktyczna obejmuje analizę wielkości i struktury operacji przeprowadzanych w Eurokoncie w latach 1999 – 2003.

Strategiczne planowanie w BGŻ S.A. Oddział w Kielcach

praca dyplomowa

Plany strategiczne w BGŻ S.A. opracowywane są na szczeblu centrali i oddziałów. Sam proces ma charakter ciągły i obejmuje powtarzający się w czasie cykl działań.

Na szczeblu centrali polega on na określeniu misji banku, identyfikacji strategicznych rodzajów działalności oraz planach rozwoju nowych produktów.

Za plany Oddziału BGŻ S.A. w Kielcach odpowiada dyrekcja.

Zgodnie z misją banku „BGŻ S.A. chce być jednym z wiodących banków w Polsce pełniąc funkcje lidera w obsłudze finansowej rolnictwa i gospodarki żywnościowej oraz terenów wiejskich, zapewniając wysoką jakość i kompleksowość świadczonych usług w celu osiągnięcia wysokiej wartości rynkowej”.

W celu opracowania skutecznej strategii Oddział powinien znać swoje mocne i słabe strony, a to wymaga przeprowadzenia analizy SWOT.[1]

Przedmiotem analizy są:[2]

  • otoczenie banku (wpływ rynków ekonomicznych, politycznych);
  • zalety i wady banku w zakresie jego działalności usługowej (jakość, fachowe kadry sytuacja finansowa itp.);
  • konfrontacja zalet i wad banku.

Zestawienie szans i zagrożeń ze słabościami i mocnymi stronami banku pozwala na ocenę  jego pozycji w otoczeniu i względem konkurencji, a więc ułatwia formułowanie celów przyszłego działania oraz dokonanie identyfikacji strategii.

Tabela 5. Analiza SWOT BGŻ S.A. Oddział w Kielcach

MOCNE STRONY
SŁABE STRONY
§ pozytywny bilans oraz dobry poziom zysków

§ dobra lokalizacja banku – w centrum Kielc

§ wszechstronny zakres usług

§ silna lojalność wobec klientów

§ mocny wizerunek banku na rynku z dużą rozpoznawalnością banku i jego produktów

§ słabo przygotowany personel – konieczność szkoleń w związku z przeorientowaniem struktury banku z produktowego na proklientowski

§ niedostateczne wyposażenie w sprzęt komputerowy

§ spadek przyrostu depozytów i kredytów podmiotów gospodarczych

§ wolny rozwój placówek Integrum

OKAZJE ZAGROŻENIA
§ w miarę stabilny kurs  złotego

§ wzrost liczby nowych technologicznie zaawansowanych branż przemysłu w gałęziach o dużym potencjale eksportowym

§ wzrost liczby bankomatów

§ stale rozszerzana gama usług banku

§ uruchamianie nowych kanałów dystrybucji

§ bardzo duża konkurencja na rynku usług bankowych

§ wysoki poziom bezrobocia w Polsce

§ słaby rozwój gospodarczy kraju, który może wywołać problemy na rynku kredytowym

§ niestabilność polityki finansowej rządu

Źródło: opracowanie własne.

Bank musi zrealizować następujące cele strategiczne:

  1. W zakresie depozytów.

Aby osiągnąć powyższy cel bank musi:

  • rozszerzyć detaliczną działalność kredytową, szczególnie w zakresie wzrostu poziomu kredytów mieszkaniowych i samochodowych,
  • kontynuować proces segmentacji klientów depozytowych i dostosowania pakietów produktowych do potrzeb poszczególnych segmentów rynku,
  • ukierunkować działania marketingowe i cenowe w celu pozyskania nowych „dużych” klientów depozytowych,
  • rozpocząć pracę nad wyeliminowaniem z oferty Banku produktów o niższej dochodowości.
  1. W zakresie kredytów – natomiast założono przyrost należności od podmiotów niefinansowych i sektora budżetowego, przy jednoczesnym spadku dłużnych papierów wartościowych oraz należności od instytucji finansowej. Oznacza to wzrost akcji kredytowej brutto wobec tych podmiotów o 8,9%.

Aby osiągnąć zamierzony cel bank zamierza:

  • zintensyfikować działania mające na celu rozszerzenie współpracy z branżami z poza sektora rolno – spożywczego, charakteryzującymi się niższym ryzykiem kredytowym,
  • w ramach poprawy jakości portfela kredytowego skoncentrować wysiłek wyspecjalizowanym branżowo służb handlowych banku(opiekunowie klienta) przy obsłudze dużych zaangażowań kredytowych banku,
  • dążyć do utrzymania pozycji na rynku kredytów preferencyjnych.

[ciąg dalszy tej pracy dyplomowej nastąpi…]

[1] Nazwa tej metody jest anagramem pierwszych liter wyrazów angielskich Strenght (siły, atuty), Weakness (wady, słabości), Opportunities (okazje, możliwości), Threats (trudności, zagrożenia) B. Żurawik, W. Żurawik, „Marketing…”, op.cit s. 74.

[2] W. L. Jaworski, „Bankowość”, Poltext, Warszawa 1997, s. 159.

Organizacja marketingu w bankach

praca dyplomowa

Rola marketingu bankowego powinna być postrzegana w perspektywie wieloletniego i złożonego procesu rozwoju systemu bankowego, służącego realizacji podstawowych funkcji:

  • udziału w kreacji pieniądza;
  • udziału w społecznym podziale pracy;
  • dokonywanie alokacji i transferu środków.

Biorąc pod uwagę powyższe funkcje, jakie pełnią bank, organizacja efektywnego i skutecznego zarządzanie marketingowego wymaga realizowania przez służby marketingowe następujących funkcji:[1]

  • Regulacyjnej – wynikającej z udziału banku w kreacji pieniądza. Kreacja pieniądza następuje poprzez wzrost wielkości kredytów udzielonych przez banki, a także przez zwiększenie zakupu walut obcych. Ograniczenie kreacji pieniądza przez banki wynika z konieczności utrzymywanie płynności, co jest uwarunkowane przez wielkość posiadanych środków banku centralnego. Wzajemna relacja między posiadanym pieniądzem rezerwowym a nagromadzonymi wkładani określana jest jako tzw. mnożnik pieniądza wkładowego lub multiplikator. Wielkość mnożnika w systemie bankowym wynika z określenia minimalnych standardów bezpieczeństwa, uwzględniających w działalności banków trzy podstawowe elementy: legalność, płynności i solidności.
  • Kontrolnej – polegającej na prowadzeniu stałych, precyzyjnych i możliwie szybkich analiz zmian w dokonywanych czynnościach finansowych. W gospodarce, która w małym stopniu zależy od podziału pracy w tym od udziału usług finansowych, podmioty gospodarce muszą dokonywać czynności finansowych samodzielnie. Natomiast w gospodarce o rozwiniętym podziale pracy banki stają się przedsiębiorstwami, które przejmują szereg czynności w zakresie gospodarki finansowej od przedsiębiorstw i gospodarstw domowych; dochodzi już do sytuacji, że podmioty gospodarujące, zamiast stosunków finansowych z wieloma klientami luba dostawcami, ograniczają do jednego banku.
  • Alokacyjnej – wynikającej z roli jaką pełnią banki w dokonywaniu alokacji i transformacji środków w doprowadzeniu do wzajemnego uzgadniania różniących się struktur podaży i popytu.

Istotą organizacji marketingu jest jej powiązanie ze specyfiką działalności banku, jego wielkości, przyjętymi celami marketingu i realizowaną strategią marketingową. Plany strategiczne są opracowywane na różnych poziomach organizacji w bankach na:[2]

  • poziomie centrali;
  • poziomie oddziału;
  • poziomie rynku.

Ponieważ działalność marketingowa obejmuje szeroki zakres czynności związanych z rozpoznawaniem zjawisk społeczno-gospodarczych, kształtowaniem produktów, dystrybucji usług oraz aktywizacji sprzedaży, niekoniecznie wszystkie czynności muszą przyjąć wyodrębnioną formę organizacyjną. Zazwyczaj proces stosowania marketingu w przedsiębiorstwie oraz integrowania jego poszczególnych elementów wymaga wyodrębnienia pionu marketingowego. W pionie tym grupowane są wszystkie elementy działalności marketingowej. Praktycznym i często stosowanym sposobem wyodrębnienia marketingu w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa jest tworzenie działu marketingu. Przyjęty przez bank system organizacji marketingu jest przede wszystkim związany ze strukturą organizacyjną samego banku i zakresem jego działalności.

Ze względu na specyfikę działalności bank ma do wyboru trzy sposoby organizowania działalności marketingowej:[3]

  • organizacja przedsiębiorstwa i marketingu zorientowana na procesy komunikowania się przedsiębiorstwa z otoczeniem;
  • organizacja marketingu polegająca na wyodrębnieniu działu, w sytuacji występowania zróżnicowanych produktów oraz heterogenicznych, ale stabilnych segmentów rynku;
  • organizacja marketingu polegająca na wyodrębnieniu wyspecjalizowanego pionu/działu stosownie w sytuacji niskiego stopnia niepewności otoczenia oraz ograniczonej liczby powiązań informacyjnych z otoczeniem.

Ten rodzaj organizacji występuje w warunkach standaryzacji i centralizacji działań w przedsiębiorstwie nie wymagających formalizacji i specjalizacji marketingowej.

Banki, które przystępują do organizacji działu marketingowego muszą w swoich zamierzeniach uwzględniać różne kryteria wynikające zarówno z przyjętej strategii marketingowej. Do najczęściej stosowanych kryteriów uwzględnianych w organizacji działalności marketingowej należą:[4]

  • kryterium funkcji;
  • kryterium produktów;
  • kryterium segmentów rynku;
  • kryterium geograficzne.

Kryterium funkcjonalne – prowadzi do ujęcia działań marketingowych według elementów marketingu mix. Obok komórek zajmujących się polityką produktów i cen oraz dystrybucji jest komórka organizacyjna do spraw promocji. Jej działania dotyczą przygotowania i realizacji polityki promocji banku i jego całej oferty.

Kryterium  funkcjonalne stosuje się w przypadku średniej wielkości banków, których oferta usług nie jest zróżnicowana i obejmuje klasyczne produkty bankowe.

Kryterium produktowe polega na tym, że komórki w dziale marketingu podzielone są według grup produktów i odpowiadają one za całokształt marketingu wobec tych grup. Jest to możliwe do zastosowania tylko wtedy, gdy bank ma bardzo szeroką, zróżnicowaną i ciągle poszerzaną ofertę produktów. Komórka marketingu odpowiedzialna za problematykę marketingu, np. Dla grupy kredytów, zajmuje się zagadnieniami polityki ceny i dystrybucji. W celu wyeliminowania powtarzania i nakładania się działań promocyjnych oraz zapewnienia ich koordynacji i ujednolicenia tworzy się komórkę promocji, która pracuje na użytek wszystkich komórek marketingowych zorganizowanych według grup produktów. Wykorzystuje się tu więc w istocie kryterium produktowe i funkcjonalne. Kryterium segmentów rynku pozwala utworzyć dział marketingu w taki sposób,  że poszczególne komórki organizacyjne odpowiadają za całokształt marketingu dla wyodrębnionych grup klientów. Kryterium to można stosować wtedy, gdy bank obsługuje dużą ilość klientów, których można pogrupować według określonych cech. Tak utworzone segmenty są liczne, istotnie różniące się między sobą i przynoszą duże dochody bankowi. Są więc komórki odpowiedzialne kolejno za całość działań marketingowych wobec grupy klientów indywidualnych i instytucjonalnych.

Natomiast w oparciu o kryterium funkcjonalne, głównie dla koordynacji działań, powołana jest komórka promocji, która odpowiada za akcje popierania sprzedaży, reklamę, public relations i sprzedaż bezpośrednią dla obu segmentów rynku.

Ostatnim kryterium organizacji działu marketingu jest kryterium geograficzne. Może ono być stosowane gdy zasięg terytorialny banku jest duży i różnorodny pod względem cech ekonomicznych i demograficznych, kryterium funkcjonalne, czy produktowe może okazać się w takich okolicznościach nieskuteczne. Wtedy za działania marketingowe w poszczególnych regionach odpowiadają komórki działu marketingu. W praktyce, na szczeblu centrali, komórki marketingowe dla poszczególnych regionów z reguły odpowiadają za politykę produktu i cen oraz określają górne pułapy wydatków na promocję. Natomiast na szczebel oddziałów delegowane są uprawnienia dotyczące decyzji w zakresie polityki dystrybucji, form promocji i struktury wydatków promocyjnych. O problematyce promocji decydują więc oddziały, ponieważ lepiej znają teren swoich działań niż centrala i mogą szybciej reagować na zmiany w popycie i zachowaniu się konsumentów.

Przedstawione wyżej różne formy organizacji działu marketingu bankach wynikają z teorii i praktyki organizacji i funkcjonowania banków. Ich wykorzystanie zależy od rodzaju banku, zakresu oferowanych usług, terytorialnego zasięgu działania, typów klientów i rodzaju rynku. Czynniki te są przyczyną powstawania różnych kombinacji i połączeń kryteriów tworzenia komórek marketingowych.

[1] Por. G. Rytelewska, „Marketing…”, op.cit s. 298.

[2] B. Żurawik, W. Żurawik, „Marketing…”, op.cit s. 54.

[3] L. Grabski, I. Rutkowski, W. Wrzosek, „Marketing”, PWE, Warszawa 2000, s. 75.

[4] W. Grzegorczyk, „Marketing bankowy”, Zarządzanie i Finanse, Warszawa 1994, s. 100.

Przebieg transakcji w sklepie internetowym

Po zapoznaniu się z ofertą sklepu internetowego dokonujemy następujących kroków:

– wkładamy wybrane towary do koszyka

– decydujemy się na formę dostawy (poczta lub firma kurierska)

– podajemy adres, na który mają zostać dostarczone zakupy

– ewentualnie podajemy adres, jaki ma widnieć na rachunku lub fakturze (o ile jest np. inny niż adres dostawy)

– decydujemy się na formę płatności

– jeśli jest to gotówka przy odbiorze to jest to koniec transakcji

Jeśli wybieram którąś z form płatności on-line musimy przejść przez proces autoryzacji płatności, różny dla różnych form płatności.

Sposoby płatności w Internecie

Przy odbiorze

Płatność przy odbiorze to dominująca w Polsce forma płatności za zakupy w Internecie. Klient drogą elektroniczną zamawia wybrane produkty, a następnie uiszcza stosowną kwotę u listonosza lub kuriera. Koszt pobrania należności przy odbiorze jest stosunkowo duży i wynosi od około 7zł w przypadku korzystania z usług Poczty Polskiej do około 12 zł w przypadku firmy kurierskiej (kwoty te nie zawierają kosztów wysyłki).

Przelew tradycyjny

Płatność tradycyjnym przelewem bankowym w sklepach internetowych zwykle dokonuje się gdy zamówione towary są już zgromadzone przez sprzedawcę i paczka jest już gotowa do wysyłki. Klient otrzymuje wtedy e-mail’a informującego, że zamówiony towar jest już spakowany i czeka na przelew kwoty wartości zamówienia na konto sklepu.

Przelew on-line

Kartą płatniczą

Wirtualną kartą płatniczą

Rada Polityki Pieniężnej

Rada Polityki Pieniężnej jest organem nowym, powołanym dopiero na podstawie ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o NBP. Art. 12, ust. 1 stwierdza, że Rada Polityki Pieniężnej „ustala corocznie założenia polityki pieniężnej i przedkłada ją do wiadomości Sejmowi równocześnie z przedłożeniem przez Radę Ministrów projektu ustawy budżetowej. Rada składa Sejmowi sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej w ciągu 5 miesięcy od zakończenia roku budżetowego”. Kierując się założeniami polityki pieniężnej Rada w szczególności:

  1. ustala wysokość stóp procentowych NBP,
  2. ustala zasady i stopy rezerwy obowiązkowej banków,
  3. określa górne granice zobowiązań wynikających z zaciągania przez NBP pożyczek i kredytów w zagranicznych instytucjach bankowych i finansowych,
  4. zatwierdza plan finansowy NBP oraz sprawozdania z działalności NBP,
  5. przyjmuje roczne sprawozdanie finansowe NBP,
  6. ustala zasady operacji otwartego rynku.

Rada Polityki Pieniężnej dokonuje ocen działalności NBP w zakresie realizacji założeń polityki pieniężnej, jak również uchwala zasady rachunkowości NBP, przedłożone przez Prezesa NBP.

W skład Rady Polityki Pieniężnej wchodzą:

  1. Przewodniczący Rady, którym jest Prezes NBP,
  2. 9 członków powoływanych w równej liczbie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Sejm i Senat, spośród specjalistów z zakresu finansów.

Członkowie Rady powoływani są na 6 lat. W okresie kadencji członek Rady nie może zajmować żadnych innych stanowisk i podejmować działalności zarobkowej lub publicznej poza pracą naukową, dydaktyczną lub twórczością autorską, a za zgodą Rady, wyrażoną w drodze uchwały, dopuszczalna jest działalność w organizacjach międzynarodowych. Członek Rady będący członkiem partii politycznej lub związku zawodowego obowiązany jest na okres kadencji w Radzie zawiesić działalność w tej partii lub tym związku, pod rygorem odwołania z Rady. Posiedzenie Rady zwołuje Przewodniczący co najmniej raz w miesiącu. Ustalenia Rady podejmowane są w formie uchwał większością głosów przy obecności co najmniej 5 członków, w tym Przewodniczącego Rady. W przypadku równej liczby głosów rozstrzyga głos Przewodniczącego Rady. Stanowiska zajęte przez członków Rady w głosowaniu podlegają ogłoszeniu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.

Trzecim organem ustawowym NBP jest Zarząd, który kieruje działalnością NBP. W jego skład wchodzą: Prezes NBP – jako przewodniczący oraz 6 – 8 członków Zarządu w tym 2 wiceprezesów. Zarząd NBP realizuje uchwały Rady Polityki Pieniężnej oraz podejmuje uchwały w sprawach nie zastrzeżonych w ustawie do wyłącznej kompetencji innych organów NBP. Art. 17 stwierdza, że do zakresu działania Zarządu NBP należy w szczególności:

  1. podejmowanie uchwał w sprawie udzielania bankom upoważnień do wykonywania czynności obrotu dewizowego,
  2. realizowanie zadań z zakresu polityki kursowej,
  3. okresowa ocena obiegu pieniężnego i rozliczeń pieniężnych oraz obrotu dewizowego,
  4. nadzorowanie operacji otwartego rynku,
  5. ocena funkcjonowania systemu bankowego,
  6. uchwalanie planu działalności i planu finansowego NBP,
  7. uchwalanie prowizji i opłat bankowych stosowanych przez NBP oraz ustalanie ich wysokości,
  8. określanie zasad gospodarowania funduszami NBP,
  9. określanie zasad organizacji i podziału zadań w NBP,
  10. określanie zasad polityki kadrowej i płacowej w NBP,
  11. uchwalanie rocznego sprawozdania z działalności NBP,
  12. sporządzanie bilansu NBP oraz rachunku zysków i strat,
  13. opracowywanie bilansów obrotów płatniczych państwa z zagranicą,
  14. przygotowywanie i rozpatrywanie projektów uchwał i innych materiałów kierowanych do Rady.

Członek Zarządu NBP nie może zajmować żadnych innych stanowisk i podejmować działalności zarobkowej lub publicznej poza pracą naukową, dydaktyczną lub twórczością autorską. Uchwały Zarządu NBP zapadają większością bezwzględną głosów, a w przypadku równej liczby głosów rozstrzyga głos Prezesa NBP.

Bankowe dyskonto wekslowe

Możliwość przenoszenia praw wynikających z weksla na inne osoby nie tylko pozwala na zapłatę przy jego pomocy zobowiązań wobec klientów ale umożliwia także zamianę weksla w banku przed upływem terminu płatności na gotówkę. Jest to szeroko stosowana w krajach o gospodarce wolnorynkowej forma uzyskiwania gotówki przez przedsiębiorstwa na finansowanie obrotów, występująca w dwóch wariantach, tj. jako:

  • udzielanie kredytów pod zabezpieczenie weksli przyjętych od klientów,
  • nabycie wierzytelności wekslowej przez bank na własny rachunek.

Operacje takie, zwane dyskontem wekslowym, umożliwiają uzyskanie płynnej gotówki przez dotychczasowego posiadacza weksla już w momencie wyrażenia przez bank zgody na przejęcie dokumentu.

W tym celu posiadacz weksla (podawca) przedkłada weksel w banku z indosem in blanco z wnioskiem o dokonanie dyskonta. Bank, który trudni się takimi operacjami, dokonuje oceny przedłożonego weksla w celu stwierdzenia czy spełnia on odpowied­nie wymogi formalne, a także czy sytuacja finansowa podawcy umożliwi zapłatę należności, jeżeli główny dłużnik nie wywiązałby się w terminie ze zobowiązania. W przypadku uznania, że zapłata weksla w terminie nie nasuwa zastrzeżeń oraz, że spełnia on określone wymogi formalne bank stawia do dyspozycji podawcy kwotę odpowiadającą nominalnej sumie weksla, pomniejszoną o odsetki obliczone według stopy dyskontowej, jaką stosuje w dniu przyjęcia dokumentu do dyskonta. Wysokość tej stopy określana jest z reguły w skali rocznej, przy czym oscyluje ona wokół stopy oprocentowania kredytów krótkoterminowych. Dyskonto weksli bowiem w większości wypadków stanowi dla klienta formę substytutu tego właśnie rodzaju kredytów zaciąganych przede wszystkim na finansowanie należności u swoich odbiorców.

Przyjmując weksel bank uzupełnia odpowiednio treść indosu in blanco złożonego przez klienta, zamieniając go na indos pełny, wskazujący bank jako indosatariusza. W razie odmowy dyskonta bank zwraca weksel podawcy, który może unieważnić swój indos in blanco przez jego przekreślenie.

Kwoty odsetek z tytułu dyskonta weksli mogą być obliczone przy pomocy wzoru:

O – suma potrąconych odsetek

d – stopa dyskontowa

t – liczba dni od dnia przyjęcia weksla do dnia jego płatności (przyjmuje się, że każdy miesiąc równy jest 30 dniom)

S – suma wekslowa

360 – zaokrąglona liczba dni w roku

Należy podkreślić, że odsetki z tytułu dyskonta weksli bank potrąca z góry, tj. w momencie przyjęcia dokumentu. Natomiast odsetki od kredytów bankowych zaciąganych bez wekslowego zabezpieczenia są dopisywane z dołu, z reguły po upływie półrocza a czasem w końcu roku. Jeżeli zatem stopa dyskontowa odpowiada ściśle stopie oprocentowania kredytu, to dyskonto dla klienta banku jest droższe, ale w wielu wypadkach wygodniejsze.

Bank, który weksel zdyskontował, włącza go do swojego portfelu wekslowego, tj. do zbioru tych dokumentów przechowywanych w sposób ułatwiający m.in. właściwe ich przechowywanie i śledzenie zapadających terminów zapłaty. Bank ten może bowiem oczekiwać na zainkasowanie przejętej należności wekslowej, wówczas jego zarobek stanowi pełna kwota potrąconego dyskonta. Jeśli jednak bank nie posiada odpowiednich funduszów, albo uważa to za korzystne z innych powodów, może redyskontować (tj. odstąpić) weksel w innym banku (z reguły w banku centralnym) w celu wcześniejszego uzyskania płatnej gotówki Jeżeli bank centralny, jakim w naszym kraju jest Narodowy Bank Polski, uzna za możliwe przyjęcie weksla do redyskonta, potrąca od sumy nominalnej odsetki należne do dnia płatności należno­ści, obliczając je w sposób analogiczny jak bank dyskontujący. Jednak stosuje stopę redyskontową, która jest niższa od stopy dyskontowej. Banki przyjmujące weksle do dyskonta potrącają bowiem z reguły odsetki należne od stopy redyskontowej ogłaszanej przez bank centralny o około 2 punkty procentowe W tym przypadku zarobek banku dyskontującego weksel stanowi różnica między ich sumą według stopy dyskonta i redyskonta

Jeśli bank centralny redyskontował weksel to on także inkasuje należność z tego dokumentu wynikającą w terminie jej płatności. Warto zauważyć, że redyskontowa­nie weksli przez bank centralny stanowi formę udzielania w specyficzny sposób kredytu refinansowego dla innych banków.

Zasady przyjmowania weksli do dyskonta regulują samodzielnie banki, które takimi czynnościami się zajmują. Jeśli jednak chcą one zachować sobie możliwość odstępowania dyskontowanych weksli bankowych centralnemu, to muszą uwzględ­niać ogólne wymogi, jakie ten bank wyznacza przy redyskoncie.

Narodowy Bank Polski przyjmuje do redyskonta weksle:

  • spełniające wymogi prawda wekslowego oraz zawierające poświadczenie o uisz­czeniu opłaty skarbowej we właściwej wysokości,
  • zawierające zobowiązania wynikające z obrotów gospodarczych, tzn. weksle tzw. kupieckie i handlowe; nie przyjmuje się zatem do redyskonta weksli związanych z udzieleniem pożyczek pieniężnych,
  • podpisane przez solidnych pod względem wypłacalności wystawców i akcep-tantów (weksle trasowane) lub przez wystawców (weksle własne) oraz przez bank, który dokonał dyskonta,
  • z terminem płatności wyraźnie określonym (nie przyjmuje się więc do redys­konta weksli płatnych za okazaniem, w pewien czas po okazaniu lub zawierających inaczej oznaczony termin płatności, chociaż prawo to dopuszcza),
  • opatrzone — w razie weksli trasowanych — bezwarunkowym akceptem trasata (nie redyskontuje się więc weksli trasowanych bez uprzedniego uzyskania akceptu trasata),
  • opatrzone indosem in blanco banku, który weksel zdyskontował,
  • uwzględniające miejsce płatności weksla w oddziałach banków, w których dłużnik, tj. akceptant weksla trasowanego lub wystawca weksla własnego mają rachunki,
  • nie zawierające ograniczeń w tekście lub w indosach dotyczących prawa przenoszenia prawa własności weksla lub wyłączających określone osoby spod zwrotnego poszukiwania,
  • podpisane w sposób umożliwiający bezsporną identyfikację podmiotów, które są zobowiązane (tj. złożyły na wekslu podpisy).

Jak z powyższego wynika Narodowy Bank Polski szczegółowo określił warunki, jakim powinny odpowiadać weksle przyjmowane do dyskonta. Są one bardziej zawężone, aniżeli formułuje to prawo wekslowe, a zwłaszcza nie uwzględniają szeregu wariantowych zasad dopuszczalnych prawnie (np. weksli płatnych za okazaniem, indosów „bez obliga”, różnych form określenia terminu płatności). Jest to podyk­towane chęcią do pewniejszego zabezpieczenia otrzymania zapłaty weksla i uniknięcia mniej jednoznacznych określeń. Ponadto redyskonto weksli przez NBP jest traktowa­ne dotychczas jako instrument krótkotrwałego kredytowania należności z tytułu sprzedaży towarów i usług, tzn. nie uwzględnia ono potrzeb płatniczych wywoływa­nych innymi przyczynami. Można jednak sądzić, że to ostatnie ograniczenie ulegnie złagodzeniu w miarę szerszego rozwinięcia obrotu wekslowego.